Is de hosting eenmaal geregeld, dan is de lastigste stap in het starten van een website het maken van een keuze voor een bepaald weblog of cms. Op opensourcecms.com staan maar liefst 130 verschillende cms-systemen. Als u een dagje besteed aan het bekijken van de demonstratiewebsites van zowel de front-end als back-end van deze cms’en zult u al snel tot de conclusie komen dat de meeste te beperkt zijn in functionaliteit of te ingewikkeld zijn om te kunnen beheren.

Daarnaast zijn er maar een aantal cms’en die kunnen bogen over een grote gebruikersgroep. Dit zijn dan ook vaak de cms’en waarvoor veel plug-ins, modules en widgets (kleine applicaties) worden ontwikkeld  waarmee u uw website kunt verrijken.

Het aanbod in weblogs is een stuk kleiner dan die van traditionele cms’en. Wordpress is zonder meer het bekendste en het meest gebruikte weblog. De strijd om de tweede plek is in volle gang. Movable Type, Pivot en Textpatern zullen bij de meeste nog wel een belletje doen rinkelen, wat waarschijnlijk niet gezegd kan worden van B2evolution. Toch biedt dit weblog een aantal leuke extra’s, zoals bijvoorbeeld het opzetten van verschillende weblogs en standaardfunctionaliteiten voor het maken van een foto- of podcastblog.

De keuze in traditionele cms-systemen is een stuk groter. Joomla en Drupal zijn de koplopers, maar dat wil zeker niet zeggen dat de overige cms’en per definitie een stuk slechter zijn. Ieder cms moet worden aangeleerd voordat u er vertrouwd mee bent. Of dat aanleren eenvoudig gaat of niet hangt behalve van het cms ook van uw eigen computervaardigheden af. Het voordeel van Joomla en Drupal is wel dat er continu voor wordt ontwikkeld, waardoor nagenoeg alles mogelijk is.

Wordpress

Het is niet zo verbazingwekkend dat Wordpress zo razend populair is. De installatie is in drie stappen te realiseren en de beheeromgeving ziet er overzichtelijk en verzorgd uit. Alle administratieve handelingen en instellingen zijn ondergebracht in het dashboard. Hier kunt u berichten schrijven, pagina’s aanmaken, media toevoegen en reacties beheren.  U kunt verschillende categorieën aanmaken en berichten voorzien van tags, waardoor gebruikers snel berichten met dezelfde onderwerpen kunnen opvragen.

U kunt handmatig gebruikers toevoegen, maar zij kunnen zich ook zelf via het weblog registreren. Afhankelijk van de groep waartoe de gebruikers behoren, krijgen ze meer of minder vrijheid om bijvoorbeeld instellingen te veranderen of berichten te corrigeren.

Het uiterlijk van uw weblog kunt u zelf aanpassen door een nieuw thema te kiezen. Er zijn meer dan honderd verschillende thema’s te downloaden van de website van Wordpress die u met een druk op de knop kunt installeren. Wel is het even opletten of de vertaling naar het Nederlands altijd goed gaat. Is dit niet het geval, dan moet u zelf onder de optie Weergave/Bewerken de Engelse woorden in de bestanden index.php,  single.php en comments.php vertalen.

De basis functionaliteit  van Wordpress is enigszins beperkt. Er zijn geen standaard opties voor RSS-feeds, fotoshows, Captcha beveiliging voor reacties of bijvoorbeeld het weergeven van YouTube filmpjes. Om deze functionaliteit toch te krijgen moet u de nodige plug-ins en widgets downloaden. Door het grote aanbod van meer dan 6900 plug-ins, is het wel eens lastig de juiste er tussen uit te vissen.
De Search Engine Optimization (SEO) opties van Wordpress zijn standaard beperkt. Weliswaar worden er nette url’s gebruikt, maar de mogelijkheid om per posting sleutelwoorden en omschrijving mee te geven ontbreekt. U doet er dan ook goed aan om snel een SEO-plug-in te installeren zoals bijvoorbeeld Greg's High Performance SEO. De berichten op uw weblog zullen dan een stuk beter worden gevonden door de zoekmachines.

De grootste kracht van Wordpress is de gebruiksvriendelijkheid. Na een uur kent u beslist de weg in dit systeem. Mocht u onverhoopt toch tegen iets aanlopen, dan is negen van de tien keer het antwoord terug te vinden op het Wordpress forum.

B2evolution

Met B2evolution kunt u meerdere weblogs tegelijkertijd beheren. Deze verschillende weblogs kunnen in een aparte mappen op de server worden ondergebracht of worden geïnstalleerd op subdomeinen. Erg handig voor als u meerder specialisten of enthousiaste gebruikers een eigen geluid wilt laten geven op uw website. Voor het aanmaken van een nieuw weblog hebt u drie keuzes. U kunt kiezen voor een standaard weblog, een fotoblog of een groepsblog waarin meerdere gebruikers kunnen samenwerken.

Het kost tijd om vertrouwd te raken met de beheeromgeving, omdat er gebruik wordt gemaakt van vier navigatiebalken en veel verschillende vensters met instellingsmogelijkheden. Om in de Nederlandse taal te kunnen werken moet u eerst de Nederlandse taalbestanden uploaden naar de map /blogs/locales/nl_NL/.  We raden u zeker aan met een HTML-editor het taalbestand _global.php na te lopen en speciale karakters te vervangen door de juiste  HTML-code, omdat deze anders verkeerd worden weergegeven.

Net zoals bij Wordpress kunt u nieuwe gebruikers aanmaken en toekennen aan groepen met speciale rechten. Prettig is dat u nieuwe groepen kunt aanmaken en dat u de rechten per groep of per gebruiker geheel naar uw eigen hand kunt zetten.

Standaard beschikt B2evolution over een aantal handige opties. U kunt fotoshows maken, podcasts integreren, RSS-feeds genereren en uw berichten op Twitter volgen. Een aantal van deze functies vereist dat u bij het maken van een bericht overschakelt van de simpele naar geavanceerde modus. U kunt dan ook direct gebruik maken van de uitgebreide SEO-mogelijkheden.

Als u veel onderweg bent dan kunt u met B2evolution nog steeds werken aan uw weblog. Door de e-mailabonnementen per weblog, blijft u precies op de hoogte van wat er wordt geschreven. Daarnaast ondersteunt B2evolution bloggen per e-mail, waardoor u zelfs met uw telefoon uw weblog kunt updaten.

B2evolution is niet zo eenvoudig in gebruik als Wordpress, maar het is een ideaal weblog als u net even iets meer vrijheid wilt om dingen in te stellen of als u meerdere verschillende weblogs wilt beheren.  Daarnaast is B2evolution standaard al direct beter toegerust om te werken met multimediabestanden, beschikt het over een goed spamfilter en kunt u uw succes aflezen in de webstatistieken.

Joomla

De populariteit van Joomla lijkt volgens Google Trends iets af te nemen, maar staat nog altijd op eenzame hoogte. Het succes van Joomla is te danken aan de eenvoudige installatie, het relatieve gebruiksgemak, maar vooral aan de ontzettend omvangrijke groep gebruikers en ontwikkelaars waardoor de mogelijkheden van dit cms vrijwel onbeperkt zijn.

Zoals gezegd is de installatie eenvoudig te realiseren. Erg handig is dat u Joomla kunt installeren met voorbeeld data. Dit helpt om na de installatie wegwijs te worden in het cms. Het vertrouwd raken met Joomla kost de nodige tijd. Ondanks de goed vormgegeven back-end, die duidelijk gescheiden is van de front-end,  is het in het begin toch vaak lastig om de content precies op die plek te positioneren waar u dat wenst.

Een goede template waarmee de verschillende posities worden gedefinieerd voor blokken met content is van essentieel belang. U doet er goed aan flink te experimenteren met templates voordat u met de invulling van uw site begint. Want als u eenmaal een template hebt gekozen is overstappen naar een andere template vaak een enorme klus, omdat vaak contentposities dan niet meer bestaan en navigatiemenu’s niet meer goed werken. Prettig is wel dat u vanuit het cms snel HTML en CSS bestanden kunt aanpassen om kleine veranderingen door te voeren.

Als u de vormgeving hebt geregeld, kunt u artikelen maken en deze onderbrengen categorieën en secties die u vooraf moet definiëren. Het aanmaken van subcategorieën is niet mogelijk en dat is één van de grootste beperkingen van Joomla.

Al snel zult u wensen hebben waaraan Joomla niet kan voldoen. Denk hierbij aan het inrichten van een forum, het openen van een webwinkel of het aanbieden van een reactieformulier voor gebruikers op artikelen. U zult daarvoor extra  modules moeten installeren. Gelukkig is daaraan geen gebrek op extentions.joomla.org. De daar meer dan duizend aangeboden gratis en commerciële modules zorgen ervoor dat vrijwel alles mogelijk is. Probeer als dat kan altijd eerst een module uit, om te kijken of het aan uw verwachtingen voldoet en het in de Nederlandse taal verkrijgbaar is. Kijk vooral ook even naar het support forum van de aanbieder, omdat hier vaak problemen aan het licht komen die u niet zou verwachten.

Ongetwijfeld zult u vragen hebben als u met Joomla aan de slag gaat. Op het forum van dutchjoomla.org kunt u antwoorden op de meeste vragen terugvinden en als dat niet het geval is zijn hier altijd mede gebruikers die u verder kunnen helpen.

Drupal

Het Drupal cms is in Nederland minder populair dan Joomla. Niet echt vreemd, omdat het in eerste instantie een stuk lastiger is om lekker met dit cms te kunnen werken. Het grootste probleem is dat u na de installatie niet gebruik kunt maken van een duidelijk voorbeeld website, zodat u kunt achterhalen hoe bepaalde zaken zijn ingesteld.

Daarnaast is het ook even wennen dat de back-end verweven is met de front-end, zodat u niet altijd duidelijk een beeld krijgt van het uiteindelijke resultaat zoals de gebruiker dat gaat zien. Als u dat lastig vindt, kan het helpen om een andere template voor de beheeromgeving te kiezen dan voor de front-end.

De beheeromgeving, die geheel in tekst is, is duidelijk gestructureerd. Om Het cms in het Nederlands te krijgen moet u eerst de Nederlandse taal bestanden downloaden en deze handmatig uploaden naar de webserver. Op drupal.org kunt u direct een van de tientallen themes downloaden die het uiterlijk van uw website bepalen. Omdat Drupal geen ingebouwde functie kent voor het installeren van themes, moet u deze ook handmatig uploaden waarna ze automatisch in het beheergedeelte zichtbaar worden.

Het inrichten van de template aan de hand van contentblokken is super eenvoudig. Afhankelijk van de gekozen template hebt u meer of minder beschikbare posities en per blok kunt u met een drop-down menu aangeven waar u het wilt plaatsen. Vervolgens kunt u de volgorde van de blokken veranderen door ze simpelweg vast te pakken en naar de juiste positie te verschuiven.

U krijgt veel vrijheid bij het inrichten van navigatiemenu’s.  U kunt zelf bepalen wat, waar en hoe een menu wordt opgebouwd en of u gebruik wilt maken van subcategorieën.

Erg prettig aan Drupal is dat standaard al veel gevraagde functies aanwezig zijn. U kunt direct een forum starten, een weblog beginnen of uw gebruikers laten reageren op berichten. Vreemd is wel, dat er niet een standaard wysiwyg-editor is geïnstalleerd en dat een fatsoenlijk mediabibliotheek ontbreekt. De modules voor deze functionaliteiten moet u zelf installeren. Weliswaar is er minder keuze in modules dan voor Joomla, maar dat voorkomt ook veel tijd in het uitzoeken van de beste module.

Het Drupal cms is misschien wat lastig om onder de knie te krijgen, maar als u er eenmaal vertrouwd mee bent zult u blij zijn met grote vrijheid die dit cms u biedt. Loopt u tegen problemen aan, surf dan vooral naar de Nederlandse gebruikersgroep op drupal.org om uw vraag te stellen.

Kant-en-klaar videocms

Cms-systemen voor het beheren van een website vol met videobeelden van uzelf of websites als YouTube en Vimeo zijn nog niet gratis verkrijgbaar. Het aanschaffen van een videocms is gelukkig niet duur. Voor 33 euro haalt u PHP-Melody in huis. De installatie duurt hooguit tien minuten en daar na beschikt u direct al over een goed gevulde site met meer dan tweeduizend muziekclips. Uiteraard kunt u deze verwijderen en daarna zelf filmpjes uploaden of filmpjes tonen van veertig video sharing sites.

Daarnaast kunt u gebruikers aanmaken, artikelen schrijven en categorieën verzinnen en zelfs advertenties plaatsen zodat u ook nog eens geld kunt verdienen met bijvoorbeeld Google Adsense.
Als u meer wilt weten, surf dan naar www.phpsugar.com.

Discussieforum

Het gebruik van een forum om met bezoekers van een website te communiceren bestaat al sinds de begindagen van het internet. Een forum is overzichtelijk, makkelijk in onderhoud en daardoor nog steeds de ideale manier om bezoekers onderling met elkaar te laten discussiëren. De installatie van een forum heeft niet veel om handen. De server moet PHP ondersteunen en u moet de beschikking hebben over een MySQL database.

MyBB (mybboard.net) is populair omdat het eenvoudig is in gebruik en er verschillende lay-out templates voor beschikbaar zijn. Uitstekende alternatieven zijn phpBB (phpbb.nl) en XMB (xmbforum.com).

Foto cms

Om de honderden foto’s die u per jaar maakt te kunnen delen met familie, vrienden, bekenden of de buitenwereld is een fotocms natuurlijk ideaal. Coppermine (coppermine-gallery.net) en Gallery (gallery.menalto.com) zijn twee bekende fotocms’en waarmee u eenvoudig foto’s kunt uploaden en tonen in categorieën en albums. U kunt informatie kwijt bij de foto, willekeurig foto’s in een slideshow tonen of ze via een e-card versturen naar anderen. Met de juiste plug-in kunt zelfs direct de foto’s online verkopen in hoge resolutie.

Voor beide cms’en zijn er genoeg templates te downloaden om uw fotoalbum mooi te maken, kunt u delen van het als privégebied inrichten en kunt u per gebruiker de rechten aanpassen.